W ofertach banków i firm pożyczkowych zawsze spotkasz się z tym terminem, ale często, zamiast wyjaśniać, prowadzi on do większego zakłopotania i finalnie nie wiemy, ile wynosi całkowity koszt kredytu pomimo znajomości RRSO.

Niniejszy artykuł w Moni365 rzuca nieco więcej światła na temat tego wskaźnika i jego znaczenia dla rzeczywistych kosztów spłaty zobowiązania.

Jak obliczyć RRSO?

Skoro na wartość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania składa się tak wiele czynników, jak więc odnaleźć się i samodzielnie policzyć, ile ona wynosi?

Choć wzór na pierwszy rzut oka wydaje się skomplikowany, rozłóżmy go na czynniki pierwsze i tym samym pomoże to zorientować się, jak w praktyce przeliczana jest rzeczywista roczna stopa.

Obliczenie RRSO wymaga znajomości symboli, które należy zastosować we wzorze:

  • K – numer kolejnej wypłaty raty kredytu,
  • K′ – numer kolejnej spłaty raty kredytu,
  • AK – kwota wypłaconego kredytu,
  • A K'' – kwota spłaty raty kredytu,
  • ∑ – suma
  • m – numer ostatniej wypłaty raty,
  • m′ – numer ostatniej wpłaty raty,
  • tK – okres pomiędzy dniem pierwszej wypłaty a dniem wypłaty o numerze K,
  • tK′ - okres pomiędzy dniem pierwszej wypłaty a dniem spłaty o numerze K′,
  • i – rzeczywista roczna stopa oprocentowania.

Wygląda karkołomnie? Nie martw się, nikt dziś nie oblicza tego ręcznie. Na szczęście istnieją kalkulatory online, gdzie policzysz wartość stopy online. Pożyczkodawcy przy kalkulacjach również korzystają z tego typu narzędzia.

W sieci znajdziesz wiele kalkulatorów, a my sugerujmy tylko jedną z opcji, która pomoże ci obliczyć wartość parametru.

Co to znaczy RRSO 0%?

Jeśli interesujesz się tematem pożyczkowym, to zapewne widziałeś, że wiele firm i banków oferuje produkty z RRSO wynoszącym 0%. Być może zastanawiasz się, czy taka opcja jest równoznaczna, z tym że całkowita kwota kredytu wyniesie również 0?

Odpowiedź brzmi: nie. Całkowity koszt zaciągniętego zobowiązania będzie zależeć od dodatkowych usług. Choć sama oferta promocyjna jest możliwa w takiej postaci, o jakiej piszemy, to zdecydowanie trzeba zwrócić uwagę na koszt ubezpieczenia i inne usługi.

Pamiętajmy, że porządna analiza oferty sprawi, że unikniemy niemiłej niespodzianki w postaci dodatkowych kosztów spłaty, które tylko z pozoru mogą wydawać się przystępne. Dodatkowo, brak spłaty pożyczki w terminie bywa powodem do naliczania kosztów związanych z opóźnieniem spłaty, a jak widzimy, RRSO nie chroni klienta przed takimi kosztami.

Czy RRSO 0% jest więc możliwe? Tak, ale uczulamy na sprawdzenie innych kosztów spłaty w szczegółach oferty.

RRSO: kredyty i chwilówki

Wiemy już, że wskaźnik ten zależy między innymi od czasu spłaty zobowiązania finansowego. Zapewne zdarzyło ci się zastanawiać, dlaczego oferty kredytów na dłuższy okres mają często sporo niższe RRSO, niż chwilówki.

Dzieje się tak, że wskaźnik ten przyjmuje za punkt odniesienia, jaka jest kwota zobowiązania w stosunku rocznym. Takie na przykład szybkie pożyczki na kilkanaście dni prezentują RRSO na poziomie kilkuset, a nawet kilku tysięcy procent, podczas gdy w przypadku kredytu hipotecznego taka wartość ma się rzędu zaledwie kilku procent.

Jak pamiętamy, jednym z elementów wzoru obliczania RRSO jest czas spłaty zobowiązania, a im krócej kredytobiorca wierzytelność posiada, tym wartość wskaźnika większa.

Pamiętajmy o wspomnianych w tym artykule wyjątkach, gdzie firmy pozabankowe oferują m.in. chwilówki z RRSO 0% mające na celu wypromować ofertę dla nowych klientów.

RRSO — czy to oznacza, że mam zwracać uwagę tylko na ten wskaźnik?

Od jakiegoś czasu wskaźnik RRSO obligatoryjnie widnieje zarówno w reklamach kredytów i pożyczek, jak i samych ich ofertach. Wiele osób ze zdziwieniem próbuje rozszyfrować, jaką funkcję spełnia ten skrót.

Czasem w ofercie plasuje się on na poziomie kilku-, a czasem nawet kilku tysięcy procent, który niepokoi spore grono odbiorców. Czy jednak RRSO rzeczywiście wskazuje nam wprost proporcjonalnie, jak droga jest oferta?

Jak prawnie definiuje się to pojęcie? Ustawa o kredycie konsumenckim mówi, że jest to całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym.

RRSO zawierać będzie główne koszty kredytu, ale tutaj sprawy się komplikują, ponieważ oprócz tego parametru istotne są jeszcze inne elementy kredytu, tzw. inne koszty zobowiązania. Po co więc ustalono RRSO?

Unijne oraz państwowe regulacje wskazują, że celem tego miernika jest przedstawienie kosztów oferty produktu finansowego w sposób zrozumiały i widoczny. Ustawy mają za zadanie zestandaryzować sposób, w jaki banki i inne firmy pożyczkowe przedstawiają koszt swoich ofert finansowych.

Dzięki temu klient w sposób bardziej obiektywny i uregulowany może porównać konkurencyjność ofert. RRSO jest właśnie jednym z takich wskaźników, który ma w tym pomóc.

Dokładne informacje o jego przeznaczeniu podaje Obwieszczenie Marszałka Sejmu RP z 16 maja 2019 w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kredycie konsumenckim.

My postaramy się wyjaśnić, jak ten wskaźnik w sposób praktyczny wpływa na koszty kredytu oraz co należy wziąć pod uwagę przy porównywaniu ofert banków. Wyklarujmy zatem kilka kredytowych aspektów.

Czy RRSO i RSO znaczy to samo?

Dwa pojęcia, które funkcjonują obok siebie, gdy sprawdzamy oferty pożyczek to RRSO i RSO. Nie oznaczają one jednak tego samego. RSO, czyli Roczna Stopa Oprocentowania to inaczej informacja o odsetkach, które klient ponosi w skali roku. Zależność pomiędzy oprocentowaniem, a RRSO w sposób bardzo klarowny przedstawia UOKiK w sekcji "Jaka jest różnica pomiędzy oprocentowaniem a RSSO"? Urząd podaje, że oprocentowanie to tylko jeden z elementów RRSO. Więcej informacji znajdziesz pod.

Co więc do samego RRSO, to parametr ten zbiera kilka komponentów oferty, by przy porównywaniu klient nie musiał się zastanawiać, który dokładnie element kredytu czy pożyczki robi różnicę. Co wchodzi więc w skład RRSO? Są to:

  • Oprocentowanie nominalne kredytu;
  • prowizja za udzielenie kredytu;
  • koszty za rozpatrzenie wniosku;
  • ubezpieczenie kredytu;
  • koszt dodatkowych usług.

Co ciekawe, wskaźnik RRSO zawiera także wartość waluty, w której brany był kredyt na dany okres. Takie detale świadczą o tym, że na wartość miernika RRSO składa się sporo obliczeń, więc polecamy zapytać kredytodawcę o rzeczywiste koszty kredytu, które pomogą dokonać dokładnej kalkulacji.

Czego nie zawiera RRSO?

Sugerowanie się wyłącznie rzeczywistą stopą przy porównywaniu kredytów nie da nam pełnego obrazu odnośnie do całkowitej kwoty, ponieważ należy uwzględnić kilka innych czynników, które nie mieszczą się w zakresie RRSO.

Są to różnego rodzaju koszty niemożliwe do odgórnego oszacowania, na przykład opłaty notarialne w przypadku kredytu hipotecznego, koszt prowadzenia konta w banku lub korzystania z karty.

Parametr RRSO jest możliwy do obliczenia w sposób matematyczny i choć pozwala on bardziej obiektywnie porównać oferty, to należy mieć na uwadze dodatkowe koszty, które oprócz RRSO złożą się na końcową wartość kwoty kredytu.

Czym jest oprocentowanie kredytu gotówkowego?

Bardzo ważną kwestią przy zrozumieniu istoty RRSO jest oddzielenie więc dwóch pojęć: oprocentowania kredytu i rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Jako jeden z elementów RRSO, oprocentowanie to wskaźnik obrazujący, jaki jest koszt odsetek kredytu w skali roku wyrażony procentowo.

Jest ono naliczane w całym okresie kredytowania, ale co ważne — kwota nalicza się od kapitału, który pozostaje po spłacie każdej kolejnej raty. Na przykład, kredyt na kwotę 3 tys. zł na 12 miesięcy w pierwszej racie będzie miał np. 260 zł kapitału i 50 zł odsetek.

Po spłacie pierwszej raty kolejne odsetki będą liczyły się od kwoty kapitału minus spłacona część kapitału. Co to oznacza dla klienta? Jak widzimy, część odsetkowa jest stopniowo pomniejszana.

Jeśli chodzi o oprocentowanie, w świecie kredytowym możemy spotkać się z dwoma rodzajami:

Nominalne - wartość ukazująca stopę oprocentowania w skali roku wyrażona w procentach, od której naliczane są odsetki od pożyczonego kapitału. Ustawa antylichwiarska oraz Kodeks cywilny regulują wartość, jaką może mieć oprocentowanie nominalne.

Zgodnie z art. 359 Kodeksu cywilnego, od 1.01.2016 roku, jeżeli instytucja finansowa z góry nie określi wysokości odsetek, to są one równe stopie referencyjnej NBP i 3,5 punktów procentowych. Istnieje również regulacja, która ustala wysokość odsetek w skali rocznej. Nie mogą one przekraczać 2-krotności wysokości odsetek ustawowych. Obecnie jest to 9% w skali roku.

Oprocentowanie bazujące na stopie referencyjnej np. WIBOR i marży.

WIBOR to najprościej mówiąc wartość (koszt) pożyczonego pieniądza, a marża to przychód kredytodawcy. Stopa referencyjna jest odgórnie ustalana przez Narodowy Bank Polski. W przypadku zobowiązań terminowych można spotkać się często z zastosowaniem takiej stopy referencyjnej.

Stosunek RRSO do oprocentowania nominalnego

Jak widzimy, w oprocentowaniu nominalnym liczy się czas i częstotliwość spłaty zobowiązania. Idąc tym śladem, widzimy, że RRSO będzie więc wyższe niż oprocentowanie nominalne, ponieważ w większości rodzajów zobowiązań spłata uiszczana jest w ratach.

Tylko w przypadkach, gdyby oprocentowanie kredytu było jedyną opłatą, czyli nie mielibyśmy przy kredycie żadnych innych kosztów typu prowizja, to obie wartości byłyby równe jedynie, gdy kredyt płaciłoby się na koniec umowy, to znaczy ostatniego dnia jej trwania.

Jeśli więc kredyt czy inne zobowiązanie weźmiemy w ratach, to RRSO będzie wyższe, niż oprocentowanie nominalne, niż w przypadku, gdy np. kredyt gotówkowy w wysokości 1500 zł spłacimy jednorazowo w całości.

Tańszy kredyt = niższa rzeczywista roczna stopa oprocentowania?

Intuicyjnie, gdy znamy zasady, którym przyświeca idea RRSO — im niższa jego wartość, tym tańszy kredyt. Wiedząc jednak o dodatkowych kosztach i innych zmiennych, powinniśmy wiedzieć, że całkowity koszt kredytu nie jest odzwierciedlony wyłącznie przez RRSO.

Rzeczywiście zasada ta sprawdza się w przypadku porównywania kredytu w tym samym systemie spłat (np. tylko równe lub tylko malejące). Ujmując jednak analizę, może ona wyglądać w sposób następujący:

  1. Raty równe: niższe RRSO, większe odsetki
  2. Raty malejące: wyższe RRSO, mniejsze odsetki

Jak widzisz, rzeczywista roczna stopa oprocentowania nie jest wskaźnikiem, który w praktyce będzie nam definiował opłacalność kredytu. Ze względu na inne zależności, zawsze należy porównać wartość całkowitej kwoty kredytu.