W ofertach bank├│w i firm po┼╝yczkowych zawsze spotkasz si─Ö z tym terminem, ale cz─Östo, zamiast wyja┼Ťnia─ç, prowadzi on do wi─Ökszego zak┼éopotania i finalnie nie wiemy, ile wynosi ca┼ékowity koszt kredytu pomimo znajomo┼Ťci RRSO. Niniejszy artyku┼é w Moni365 rzuca nieco wi─Öcej ┼Ťwiat┼éa na temat tego wska┼║nika i jego znaczenia dla rzeczywistych koszt├│w sp┼éaty zobowi─ůzania.

RRSO ÔÇö czy to oznacza, ┼╝e mam zwraca─ç uwag─Ö tylko na ten wska┼║nik?

Od jakiego┼Ť czasu wska┼║nik RRSO obligatoryjnie widnieje zar├│wno w reklamach kredyt├│w i po┼╝yczek, jak i samych ich ofertach. Wiele os├│b ze zdziwieniem pr├│buje rozszyfrowa─ç, jak─ů funkcj─Ö spe┼énia ten skr├│t. Czasem w ofercie plasuje si─Ö on na poziomie kilku-, a czasem nawet kilku tysi─Öcy procent, kt├│ry niepokoi spore grono odbiorc├│w. Czy jednak RRSO rzeczywi┼Ťcie wskazuje nam wprost proporcjonalnie, jak droga jest oferta?

Jak prawnie definiuje si─Ö to poj─Öcie? Ustawa o kredycie konsumenckim m├│wi, ┼╝e jest to ca┼ékowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyra┼╝ony jako warto┼Ť─ç procentowa ca┼ékowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym.

RRSO zawiera─ç b─Ödzie g┼é├│wne koszty kredytu, ale tutaj sprawy si─Ö komplikuj─ů, poniewa┼╝ opr├│cz tego parametru istotne s─ů jeszcze inne elementy kredytu, tzw. inne koszty zobowi─ůzania. Po co wi─Öc ustalono RRSO? Unijne oraz pa┼ästwowe regulacje wskazuj─ů, ┼╝e celem tego miernika jest przedstawienie koszt├│w oferty produktu finansowego w spos├│b zrozumia┼éy i widoczny. Ustawy maj─ů za zadanie zestandaryzowa─ç spos├│b, w jaki banki i inne firmy po┼╝yczkowe przedstawiaj─ů koszt swoich ofert finansowych. Dzi─Öki temu klient w spos├│b bardziej obiektywny i uregulowany mo┼╝e por├│wna─ç konkurencyjno┼Ť─ç ofert. RRSO jest w┼éa┼Ťnie jednym z takich wska┼║nik├│w, kt├│ry ma w tym pom├│c. Dok┼éadne informacje o jego przeznaczeniu podaje Obwieszczenie Marsza┼éka Sejmu RP z 16 maja 2019 w sprawie og┼éoszenia jednolitego tekstu ustawy o kredycie konsumenckim.

My postaramy si─Ö wyja┼Ťni─ç, jak ten wska┼║nik w spos├│b praktyczny wp┼éywa na koszty kredytu oraz co nale┼╝y wzi─ů─ç pod uwag─Ö przy por├│wnywaniu ofert bank├│w. Wyklarujmy zatem kilka kredytowych aspekt├│w.

Czy RRSO i RSO znaczy to samo?

Dwa poj─Öcia, kt├│re funkcjonuj─ů obok siebie, gdy sprawdzamy oferty po┼╝yczek to RRSO i RSO. Nie oznaczaj─ů one jednak tego samego. RSO, czyli Roczna Stopa Oprocentowania to inaczej informacja o odsetkach, kt├│re klient ponosi w skali roku. Zale┼╝no┼Ť─ç pomi─Ödzy oprocentowaniem, a RRSO w spos├│b bardzo klarowny przedstawia UOKiK w sekcji "Jaka jest r├│┼╝nica pomi─Ödzy oprocentowaniem a RSSO"? Urz─ůd podaje, ┼╝e oprocentowanie to tylko jeden z element├│w RRSO. Wi─Öcej informacji znajdziesz pod.

Co więc do samego RRSO, to parametr ten zbiera kilka komponentów oferty, by przy porównywaniu klient nie musiał się zastanawiać, który dokładnie element kredytu czy pożyczki robi różnicę.

Co wchodzi wi─Öc w sk┼éad RRSO? S─ů to:

  • Oprocentowanie nominalne kredytu;
  • prowizja za udzielenie kredytu;
  • koszty za rozpatrzenie wniosku;
  • ubezpieczenie kredytu;
  • koszt dodatkowych us┼éug;

Co ciekawe, wska┼║nik RRSO zawiera tak┼╝e warto┼Ť─ç waluty, w kt├│rej brany by┼é kredyt na dany okres. Takie detale ┼Ťwiadcz─ů o tym, ┼╝e na warto┼Ť─ç miernika RRSO sk┼éada si─Ö sporo oblicze┼ä, wi─Öc polecamy zapyta─ç kredytodawc─Ö o rzeczywiste koszty kredytu, kt├│re pomog─ů dokona─ç dok┼éadnej kalkulacji.

Czego nie zawiera RRSO?

Sugerowanie si─Ö wy┼é─ůcznie rzeczywist─ů stop─ů przy por├│wnywaniu kredyt├│w nie da nam pe┼énego obrazu odno┼Ťnie do ca┼ékowitej kwoty, poniewa┼╝ nale┼╝y uwzgl─Ödni─ç kilka innych czynnik├│w, kt├│re nie mieszcz─ů si─Ö w zakresie RRSO. S─ů to r├│┼╝nego rodzaju koszty niemo┼╝liwe do odg├│rnego oszacowania, na przyk┼éad op┼éaty notarialne w przypadku kredytu hipotecznego, koszt prowadzenia konta w banku lub korzystania z karty. Parametr RRSO jest mo┼╝liwy do obliczenia w spos├│b matematyczny i cho─ç pozwala on bardziej obiektywnie por├│wna─ç oferty, to nale┼╝y mie─ç na uwadze dodatkowe koszty, kt├│re opr├│cz RRSO z┼éo┼╝─ů si─Ö na ko┼äcow─ů warto┼Ť─ç kwoty kredytu.

Czym jest oprocentowanie kredytu got├│wkowego?

Bardzo wa┼╝n─ů kwesti─ů przy zrozumieniu istoty RRSO jest oddzielenie wi─Öc dw├│ch poj─Ö─ç: oprocentowania kredytu i rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Jako jeden z element├│w RRSO, oprocentowanie to wska┼║nik obrazuj─ůcy, jaki jest koszt odsetek kredytu w skali roku wyra┼╝ony procentowo. Jest ono naliczane w ca┼éym okresie kredytowania, ale co wa┼╝ne ÔÇö kwota nalicza si─Ö od kapita┼éu, kt├│ry pozostaje po sp┼éacie ka┼╝dej kolejnej raty. Na przyk┼éad, kredyt na kwot─Ö 3 tys. z┼é na 12 miesi─Öcy w pierwszej racie b─Ödzie mia┼é np. 260 z┼é kapita┼éu i 50 z┼é odsetek. Po sp┼éacie pierwszej raty kolejne odsetki b─Öd─ů liczy┼éy si─Ö od kwoty kapita┼éu minus sp┼éacona cz─Ö┼Ť─ç kapita┼éu. Co to oznacza dla klienta? Jak widzimy, cz─Ö┼Ť─ç odsetkowa jest stopniowo pomniejszana.

Je┼Ťli chodzi o oprocentowanie, w ┼Ťwiecie kredytowym mo┼╝emy spotka─ç si─Ö z dwoma rodzajami:

Nominalne

Warto┼Ť─ç ukazuj─ůca stop─Ö oprocentowania w skali roku wyra┼╝ona w procentach, od kt├│rej naliczane s─ů odsetki od po┼╝yczonego kapita┼éu. Ustawa antylichwiarska oraz Kodeks cywilny reguluj─ů warto┼Ť─ç, jak─ů mo┼╝e mie─ç oprocentowanie nominalne. Zgodnie z art. 359 Kodeksu cywilnego, od 1.01.2016 roku, je┼╝eli instytucja finansowa z g├│ry nie okre┼Ťli wysoko┼Ťci odsetek, to s─ů one r├│wne stopie referencyjnej NBP i 3,5 punkt├│w procentowych. Istnieje r├│wnie┼╝ regulacja, kt├│ra ustala wysoko┼Ť─ç odsetek w skali rocznej. Nie mog─ů one przekracza─ç 2-krotno┼Ťci wysoko┼Ťci odsetek ustawowych. Obecnie jest to 9% w skali roku.

Oprocentowanie bazuj─ůce na stopie referencyjnej np. WIBOR i mar┼╝y.

WIBOR to najpro┼Ťciej m├│wi─ůc warto┼Ť─ç (koszt) po┼╝yczonego pieni─ůdza, a mar┼╝a to przych├│d kredytodawcy. Stopa referencyjna jest odg├│rnie ustalana przez Narodowy Bank Polski. W przypadku zobowi─ůza┼ä terminowych mo┼╝na spotka─ç si─Ö cz─Östo z zastosowaniem takiej stopy referencyjnej.

Stosunek RRSO do oprocentowania nominalnego

Jak widzimy, w oprocentowaniu nominalnym liczy si─Ö czas i cz─Östotliwo┼Ť─ç sp┼éaty zobowi─ůzania. Id─ůc tym ┼Ťladem, widzimy, ┼╝e RRSO b─Ödzie wi─Öc wy┼╝sze ni┼╝ oprocentowanie nominalne, poniewa┼╝ w wi─Ökszo┼Ťci rodzaj├│w zobowi─ůza┼ä sp┼éata uiszczana jest w ratach. Tylko w przypadkach, gdyby oprocentowanie kredytu by┼éo jedyn─ů op┼éat─ů, czyli nie mieliby┼Ťmy przy kredycie ┼╝adnych innych koszt├│w typu prowizja, to obie warto┼Ťci by┼éyby r├│wne jedynie, gdy kredyt p┼éaci┼éoby si─Ö na koniec umowy, to znaczy ostatniego dnia jej trwania.

Je┼Ťli wi─Öc kredyt czy inne zobowi─ůzanie we┼║miemy w ratach, to RRSO b─Ödzie wy┼╝sze, ni┼╝ oprocentowanie nominalne, ni┼╝ w przypadku, gdy np. kredyt got├│wkowy w wysoko┼Ťci 1500 z┼é sp┼éacimy jednorazowo w ca┼éo┼Ťci.

Tańszy kredyt = niższa rzeczywista roczna stopa oprocentowania?

Intuicyjnie, gdy znamy zasady, kt├│rym przy┼Ťwieca idea RRSO ÔÇö im ni┼╝sza jego warto┼Ť─ç, tym ta┼äszy kredyt. Wiedz─ůc jednak o dodatkowych kosztach i innych zmiennych, powinni┼Ťmy wiedzie─ç, ┼╝e ca┼ékowity koszt kredytu nie jest odzwierciedlony wy┼é─ůcznie przez RRSO. Rzeczywi┼Ťcie zasada ta sprawdza si─Ö w przypadku por├│wnywania kredytu w tym samym systemie sp┼éat (np. tylko r├│wne lub tylko malej─ůce).

Ujmuj─ůc jednak analiz─Ö, mo┼╝e ona wygl─ůda─ç w spos├│b nast─Öpuj─ůcy:

  1. Raty r├│wne: ni┼╝sze RRSO, wi─Öksze odsetki
  2. Raty malej─ůce: wy┼╝sze RRSO, mniejsze odsetki

Jak widzisz, rzeczywista roczna stopa oprocentowania nie jest wska┼║nikiem, kt├│ry w praktyce b─Ödzie nam definiowa┼é op┼éacalno┼Ť─ç kredytu. Ze wzgl─Ödu na inne zale┼╝no┼Ťci, zawsze nale┼╝y por├│wna─ç warto┼Ť─ç ca┼ékowitej kwoty kredytu.

Jak obliczy─ç RRSO?

Skoro na warto┼Ť─ç rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania sk┼éada si─Ö tak wiele czynnik├│w, jak wi─Öc odnale┼║─ç si─Ö i samodzielnie policzy─ç, ile ona wynosi? Cho─ç wz├│r na pierwszy rzut oka wydaje si─Ö skomplikowany, roz┼é├│┼╝my go na czynniki pierwsze i tym samym pomo┼╝e to zorientowa─ç si─Ö, jak w praktyce przeliczana jest rzeczywista roczna stopa.

Obliczenie RRSO wymaga znajomo┼Ťci symboli, kt├│re nale┼╝y zastosowa─ç we wzorze:

  • K ÔÇô numer kolejnej wyp┼éaty raty kredytu,
  • KÔÇ▓ ÔÇô numer kolejnej sp┼éaty raty kredytu,
  • AK ÔÇô kwota wyp┼éaconego kredytu,
  • A K'' ÔÇô kwota sp┼éaty raty kredytu,
  • ԳŠÔÇô suma
  • m ÔÇô numer ostatniej wyp┼éaty raty,
  • mÔÇ▓ ÔÇô numer ostatniej wp┼éaty raty,
  • tK ÔÇô okres pomi─Ödzy dniem pierwszej wyp┼éaty a dniem wyp┼éaty o numerze K,
  • tKÔÇ▓ - okres pomi─Ödzy dniem pierwszej wyp┼éaty a dniem sp┼éaty o numerze KÔÇ▓,
  • i ÔÇô rzeczywista roczna stopa oprocentowania.

Wygl─ůda karko┼éomnie? Nie martw si─Ö, nikt dzi┼Ť nie oblicza tego r─Öcznie. Na szcz─Ö┼Ťcie istniej─ů kalkulatory online, gdzie policzysz warto┼Ť─ç stopy online. Po┼╝yczkodawcy przy kalkulacjach r├│wnie┼╝ korzystaj─ů z tego typu narz─Ödzia.

W sieci znajdziesz wiele kalkulator├│w, a my sugerujmy tylko jedn─ů z opcji, kt├│ra pomo┼╝e ci obliczy─ç warto┼Ť─ç parametru.

Co to znaczy RRSO 0%?

Je┼Ťli interesujesz si─Ö tematem po┼╝yczkowym, to zapewne widzia┼ée┼Ť, ┼╝e wiele firm i bank├│w oferuje produkty z RRSO wynosz─ůcym 0%. By─ç mo┼╝e zastanawiasz si─Ö, czy taka opcja jest r├│wnoznaczna, z tym ┼╝e ca┼ékowita kwota kredytu wyniesie r├│wnie┼╝ 0? Odpowied┼║ brzmi: nie. Ca┼ékowity koszt zaci─ůgni─Ötego zobowi─ůzania b─Ödzie zale┼╝e─ç od dodatkowych us┼éug. Cho─ç sama oferta promocyjna jest mo┼╝liwa w takiej postaci, o jakiej piszemy, to zdecydowanie trzeba zwr├│ci─ç uwag─Ö na koszt ubezpieczenia i inne us┼éugi. Pami─Ötajmy, ┼╝e porz─ůdna analiza oferty sprawi, ┼╝e unikniemy niemi┼éej niespodzianki w postaci dodatkowych koszt├│w sp┼éaty, kt├│re tylko z pozoru mog─ů wydawa─ç si─Ö przyst─Öpne. Dodatkowo, brak sp┼éaty po┼╝yczki w terminie bywa powodem do naliczania koszt├│w zwi─ůzanych z op├│┼║nieniem sp┼éaty, a jak widzimy, RRSO nie chroni klienta przed takimi kosztami.

Czy RRSO 0% jest więc możliwe? Tak, ale uczulamy na sprawdzenie innych kosztów spłaty w szczegółach oferty.

RRSO: kredyty i chwil├│wki

Wiemy ju┼╝, ┼╝e wska┼║nik ten zale┼╝y mi─Ödzy innymi od czasu sp┼éaty zobowi─ůzania finansowego. Zapewne zdarzy┼éo ci si─Ö zastanawia─ç, dlaczego oferty kredyt├│w na d┼éu┼╝szy okres maj─ů cz─Östo sporo ni┼╝sze RRSO, ni┼╝ chwil├│wki. Dzieje si─Ö tak, ┼╝e wska┼║nik ten przyjmuje za punkt odniesienia, jaka jest kwota zobowi─ůzania w stosunku rocznym. Takie na przyk┼éad szybkie po┼╝yczki na kilkana┼Ťcie dni prezentuj─ů RRSO na poziomie kilkuset, a nawet kilku tysi─Öcy procent, podczas gdy w przypadku kredytu hipotecznego taka warto┼Ť─ç ma si─Ö rz─Ödu zaledwie kilku procent. Jak pami─Ötamy, jednym z element├│w wzoru obliczania RRSO jest czas sp┼éaty zobowi─ůzania, a im kr├│cej kredytobiorca wierzytelno┼Ť─ç posiada, tym warto┼Ť─ç wska┼║nika wi─Öksza.

Pami─Ötajmy o wspomnianych w tym artykule wyj─ůtkach, gdzie firmy pozabankowe oferuj─ů m.in. chwil├│wki z RRSO 0% maj─ůce na celu wypromowa─ç ofert─Ö dla nowych klient├│w.